fot. A. T. Pracownia Konserwacji Zabytków
***
Czy zastanawialiście się kiedyś, co kryje się pod miedzianą blachą zabytkowego sarkofagu?
Miedź jest materiałem stosunkowo miękkim i plastycznym, dlatego wykonane z niej sarkofagi wymagały zastosowania dodatkowych elementów konstrukcyjnych, które wzmacniały obiekt i stabilizowały jego formę. Do tego celu najczęściej wykorzystywano żelazo.
Połączenie tych dwóch metali wiązało się jednak z istotnymi problemami dotyczącymi trwałości. Ich bezpośredni kontakt, zwłaszcza w obecności wilgoci, może prowadzić do powstawania korozji galwanicznej, przyspieszającej degradację metalu bardziej aktywnego — w tym przypadku żelaza. Z upływem czasu żelazne elementy konstrukcyjne ulegają zaawansowanej korozji, tracąc zarówno swoją pierwotną formę, jak i właściwości mechaniczne.
Z tego względu przetrwanie takich konstrukcji przez kilkaset lat ma szczególną wartość badawczą. Ich stan dostarcza cennych informacji na temat dawnych technologii, sposobów łączenia różnych materiałów, a także procesów degradacji zachodzących wewnątrz zabytkowych trumien.
Interesujących przykładów zastosowania żelaznych konstrukcji wewnętrznych dostarczają prace obecnie prowadzone przez naszą pracownię przy sarkofagu Chrystiana Ulryka I Wirtemberga z Oleśnicy oraz przy sarkofagach z Tworkowa.
W przypadku sarkofagów z Tworkowa pierwotne konstrukcje żelazne zachowały się jedynie fragmentarycznie. Mimo to ich pozostałości pozwalają odtworzyć sposób rozwiązania wewnętrznego systemu wzmacniającego oraz unaoczniają skalę zmian, jakim żelazne elementy ulegały na przestrzeni stuleci.
Zupełnie inaczej przedstawia się stan zachowania sarkofagu Chrystiana Ulryka I Wirtemberga z Oleśnicy. W tym przypadku zachowała się niemal kompletna wewnętrzna konstrukcja żelazna. Jej unikatowo dobry stan pozwala nie tylko szczegółowo rozpoznać zastosowane rozwiązania konstrukcyjne, lecz także przeanalizować sposób łączenia żelaznego szkieletu z miedzianymi blachami z jakich zbudowano sarkofag. Prace konserwatorskie pozwalają zajrzeć do wnętrza zabytku i zbadać elementy, które na co dzień pozostają niewidoczne. Zachowana żelazna konstrukcja stanowi świadectwo dawnych umiejętności technicznych, a jednocześnie jest cennym źródłem wiedzy o procesach niszczenia, które przez stulecia zachodziły wewnątrz sarkofagu.
A. T. Pracownia Konserwacji Zabytków
***
rd
reklama
