Za zachorowanie odpowiada wirus HAV, który atakuje komórki wątroby, powodując ich stan zapalny. Do zakażenia dochodzi głównie drogą pokarmową, najczęściej poprzez spożycie zanieczyszczonej żywności (nieumytych owoców i warzyw, owoców morza, produktów niepoddanych odpowiedniej obróbce termicznej) lub skażonej wody, a także przez bezpośredni kontakt z osobą chorą (przeniesienie przez nieumyte ręce, kontakty seksualne).
W okresie letnim ryzyko wzrasta ze względu na częstsze podróże, korzystanie z gastronomii plenerowej, kąpielisk oraz pobyty w miejscach o zróżnicowanym standardzie sanitarnym.
Objawy WZW A
Objawy zakażenia pojawiają się zwykle po 2-7 tygodniach od zakażenia, są to m.in.
• objawy grypopodobne (w pierwszym okresie) osłabienie, zmęczenie, gorączka, brak apetytu, bóle brzucha, bóle mięśniowe
• objawy ze strony układu pokarmowego: odbijanie, zgaga, nudności, wzdęcia, uczucie wczesnej sytości,
• ciemny mocz, blade stolce, żółtaczka (zażółcenie skóry, białkówek oczu, błon śluzowych).
Choroba charakteryzuje się długim okresem wylęgania oraz długim okresem zakaźności. Okres wylęgania tj. od zakażenia do wystąpienia objawów wynosi średnio 28-30 dni (zakres od 15 do 50 dni), natomiast okres zakaźności może utrzymywać się nawet przez kilka tygodni, przy czym wydalanie wirusa może zacząć się od 2 do 3 tygodni przed wystąpieniem żółtaczki (lub zwiększonej aktywności enzymów wątrobowych ), czyli w czasie, gdy osoba ta wydaje się jeszcze zdrowa, do ok. 1 tygodnia po wystąpieniu objawów. U dzieci zakażenie często przebiega łagodnie lub bezobjawowo, co sprzyja łatwemu rozprzestrzenianiu się wirusa.
Leczenie WZW typu A jest wyłącznie objawowe. Zachorowanie nie prowadzi do przewlekłego zapalenia wątroby, jednak powrót chorego do pełnej aktywności może trwać kilka miesięcy (zwykle do 2 miesięcy, niekiedy pół roku), a chory z objawami zwykle wymaga diagnostyki w warunkach szpitalnych.
Profilaktyka
Aby zapobiegać występowaniu chorób przenoszonych drogą pokarmową, w tym WZW A, należy przestrzegać podstawowych zasad higieny:
1. Dokładne mycie rąk wodą z mydłem
2. Mycie owoców i warzyw przed spożyciem
3. Oddzielanie żywności surowej od ugotowanej.
4. Utrzymywanie żywności w odpowiedniej temperaturze.
5. Korzystanie z bezpiecznej wody do picia
Najlepszym sposobem zapobiegania zachorowaniu na wirusowe zapalenie wątroby typu A są szczepienia ochronne. Pełny cykl szczepienia obejmuje zazwyczaj dwie dawki podawane w odstępie od 6 do 12 miesięcy.
Odporność po szczepieniu jest długotrwała (ok. 20 lat). Skuteczność szczepień przeciwko WZW A jest wysoka i dotyczy zarówno profilaktyki przed- jak i poekspozycyjnej. Profilaktykę poekspozycyjną zaleca się osobom nieuodpornionym, a narażonym na zakażenie poprzez kontakt z osobą chorą na WZW typu A (np. kontakt domowy lub seksualny, spożywanie żywności zakażonej wirusem HAV). Szczepienie powinno być wykonane nie później niż 2 tygodnie od tego kontaktu.
Szczepienia przeciwko WZW A są zalecane:
• osobom wyjeżdżającym do krajów o wysokiej i pośredniej endemiczności zachorowań na wirusowe zapalenie wątroby typu A;
• osobom zatrudnionym przy produkcji i dystrybucji żywności, usuwaniu odpadów komunalnych i płynnych nieczystości czy przy konserwacji urządzeń służących temu celowi;
• dzieciom w wieku przedszkolnym, szkolnym oraz młodzieży, które nie chorowały na wirusowe zapalenie wątroby typu A;
• w zależności od sytuacji epidemiologicznej, osobom z grup ryzyka, w których obserwuje się zwiększoną liczbę zachorowań, w szczególności narażonym w związku z ryzykownymi zachowaniami.
PPIS w Oleśnicy przypomina, że w przypadku wystąpienia niepokojących objawów należy skontaktować się z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej. Wczesne rozpoznanie choroby pozwala ograniczyć rozprzestrzenianie się wirusa i chronić zdrowie najbliższych.
Pamiętaj! Przestrzeganie podstawowych zasad higieny oraz korzystanie z dostępnych szczepień ochronnych pozwala skutecznie ograniczyć ryzyko zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu A i bezpiecznie cieszyć się wakacyjnym wypoczynkiem.
PSSE w Oleśnicy
reklama
