Opłaty za odpady. Oleśnicki magistrat odpowiada działkowcom

***

W związku z informacjami dotyczącymi możliwości przekazywania do Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych odpadów pochodzących z rodzinnych ogrodów działkowych wyjaśniamy, że w tym przypadku nie mamy do czynienia z „płaceniem dwa razy za te same śmieci”.

Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie jest osobistym abonamentem mieszkańca, pozwalającym mu przekazywać do miejskiego systemu wszystkie odpady, niezależnie od miejsca, w którym powstały. Opłata wnoszona przez mieszkańca za lokal lub dom dotyczy odpadów wytworzonych na tej konkretnej nieruchomości mieszkalnej.

Odpady powstające na działce w rodzinnym ogrodzie działkowym są natomiast odpadami pochodzącymi z innej nieruchomości. Sam fakt, że działkowiec mieszka w Oleśnicy i płaci za odpady w swoim mieszkaniu, nie oznacza, że tą samą opłatą objęte zostały również odpady wytwarzane przez niego na terenie ROD.

To właśnie dlatego nietrafne jest porównywanie właściciela domu jednorodzinnego z mieszkańcem bloku posiadającym działkę. W pierwszym przypadku odpady zielone powstają na nieruchomości mieszkalnej objętej miejskim systemem. W drugim powstają na terenie rodzinnego ogrodu działkowego, który tym systemem objęty nie jest. Nie jest to więc różnicowanie mieszkańców, lecz rozróżnienie dwóch odmiennych miejsc powstawania odpadów.

Zgodnie z art. 6c ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Gmina Miasto Oleśnica organizuje odbieranie odpadów z nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Obowiązująca uchwała Rady Miasta Oleśnicy nr XVII/167/2020 wraz z późniejszymi zmianami również jednoznacznie określa, że usługi odbioru odpadów oraz korzystanie z PSZOK-u w zamian za opłatę dotyczą właścicieli nieruchomości zamieszkałych. PSZOK jest zatem częścią systemu opłacanego przez właścicieli i mieszkańców takich nieruchomości, a nie bezpłatnym punktem przyjmującym odpady z każdego miejsca na terenie miasta.

Objęcie nieruchomości niezamieszkałych, do których zaliczają się rodzinne ogrody działkowe, miejskim systemem wymagałoby odrębnej decyzji Rady Miasta. Oleśnica takiej decyzji nie podjęła. Zasada ta nie została wprowadzona w 2026 roku – system obejmujący wyłącznie nieruchomości zamieszkałe funkcjonuje w Oleśnicy od 1 lipca 2013 roku.

Odpowiedzialność za odpady powstałe na terenie ROD określa ponadto wprost art. 15 ust. 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Zgodnie z tym przepisem zapewnienie zbierania odpadów komunalnych powstałych na terenie ogrodu należy do stowarzyszenia ogrodowego. Status organizacji non-profit nie znoszą tego ustawowego obowiązku.

Oznacza to, że ROD powinien posiadać umowę z uprawnionym podmiotem i w ramach tej umowy zapewniać odbiór wszystkich powstających na jego terenie frakcji odpadów. Koszt takiej usługi nie jest drugą opłatą za odpady z mieszkania, lecz kosztem zagospodarowania odpadów powstających na terenie ogrodu.

Należy również przypomnieć, że zgodnie z § 42 Regulaminu Rodzinnego Ogrodu Działkowego każda działka powinna być wyposażona w kompostownik, a działkowiec ma obowiązek kompostować odpady organiczne, w szczególności części roślin pochodzące z działki. Obowiązek ten przypomina na swojej stronie również sam Zarząd ROD „ZNTK”.

Miasto od lat wspiera rozwój rodzinnych ogrodów działkowych. W 2024 roku przekazano oleśnickim ogrodom łącznie 600 kompostowników. Z posiadanych przez miasto informacji wynika, że ROD „ZNTK” nie skorzystał z przeznaczonych dla niego kompostowników, dlatego zostały one rozdysponowane pomiędzy pozostałe ogrody. Trudno zatem zgodzić się z twierdzeniem, że miasto nie podejmowało działań mogących ograniczyć ilość odpadów zielonych i koszty ponoszone przez działkowców.

Nie zmienia tego również wskazywanie na dodatni wynik budżetu miasta. Nadwyżka budżetowa nie jest pulą środków przeznaczoną na przejmowanie przez miasto obowiązków, które przepisy przypisują innym podmiotom. Środki te służą finansowaniu rozwoju Oleśnicy, inwestycji i zadań wykonywanych na rzecz całej wspólnoty mieszkańców.

Również środki pochodzące z opłat za gospodarowanie odpadami nie mogą być wydawane dowolnie. Ustawa nakazuje przeznaczać je na funkcjonowanie systemu gospodarowania odpadami, którego zakres wynika z uchwał Rady Miasta. Finansowanie z tych opłat odpadów powstających na nieruchomościach pozostających poza systemem oznaczałoby w praktyce obciążenie mieszkańców kosztami, których nie są zobowiązani ponosić.

Fakt, że w poprzednich latach określone odpady były przyjmowane w PSZOK-u, nie tworzy bezterminowego prawa do dalszego korzystania z usługi poza zakresem określonym przepisami. Wcześniejsza praktyka nie może być argumentem za trwałym przeniesieniem kosztów funkcjonowania ROD na mieszkańców objętych miejskim systemem.

Mocne określenia użyte w apelu Pana Prezesa ROD ZNTK nie zmieniają źródła powstawania odpadów ani zasad finansowania systemu. Nie ma tutaj ani podwójnego naliczania tej samej opłaty, ani dyskryminacji działkowców. Są natomiast dwa odrębne miejsca powstawania odpadów i dwa odrębne obowiązki związane z ich zagospodarowaniem.

Miasto pozostaje otwarte na rozmowę o rozwiązaniach, które mogą ograniczyć koszty ponoszone przez ogrody, w szczególności o kompostowaniu i właściwej organizacji selektywnej zbiórki. Rozmowa ta musi jednak odbywać się z poszanowaniem obowiązujących przepisów oraz zasady, że koszty odpadów powstałych na danej nieruchomości powinien ponosić podmiot odpowiedzialny za ich zagospodarowanie.”

Marzena Graczyk
Sekcja Komunikacji Społecznej UM w Oleśnicy

***

rd