Problemy mieszkańców Osady Bystre. Zagrożenie dla pieszych i rowerzystów

źródło: Google Street View

* * *

Osada Bystre — ziemia niczyja

Artykuł oparty na obserwacji autora oraz dokumentach petycji i korespondencji urzędowej z lat 2016–2025

Czym jest osada?

Według ustawy o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych osada to niewielka jednostka osadnicza na terenie wiejskim o odmiennym charakterze zabudowy albo zamieszkana przez ludność związaną z określonym miejscem lub rodzajem pracy. Z definicji etnologicznej wynika zaś, że osada jest miejscem dłuższego pobytu grupy ludzi wraz z urządzeniami zapewniającymi warunki niezbędne do prowadzenia przyjętego trybu i poziomu życia. (za Wikipedią https://pl.wikipedia.org/wiki/Osada)

Gdyby jednak ktoś zechciał zweryfikować tę definicję w terenie — konkretnie przy ulicy Południowej w Bystrem Osadzie, gmina Oleśnica, powiat oleśnicki — mógłby dojść do wniosku, że tamtejsi mieszkańcy prowadzą swój tryb i poziom życia bez tych „niezbędnych urządzeń". Od niemal dekady walczą o najprostszy z nich: chodnik. Na dalszym planie znajdują się: kanalizacja, place zabaw i miejsca rekreacyjne, komunikacja zbiorowa…

Osiedle bez chodnika. Droga bez pobocza

Bystre Osada to dynamicznie rozwijająca się miejscowość przy drodze powiatowej nr 1467D (ul. Południowa), łączącej Oleśnicę z Ligotą Wielką i dalej z Jelczem-Laskowicami. Droga ta jest trasą tranzytową — skrótem z drogi ekspresowej S8 w kierunku autostrady A4 (jeżeli ktoś uważa, że tak nie jest, to chętnie udostępnię materiały potwierdzające moje wnioski).

Przez lata nieustannie wzrastał tu ruch samochodowy: ciężarówki, maszyny budowlane i rolnicze, pojazdy wojskowe, a w weekendy motocykliści ścigający się po prostym odcinku jezdni.

Droga powiatowa 1467d, na odcinku od m. Oleśnicy do Ligoty Wielkiej nie posiada chodnika ani utwardzonego pobocza. Piesi — w tym dzieci wracające ze szkoły, osoby starsze, rodzice z wózkami — zmuszeni są poruszać się po jezdni. Dzieje się tak pomimo tego, że od strony Oleśnicy wąski chodnik istnieje i… urywa się dokładnie na granicy administracyjnej gminy miejskiej.

Dziewięć lat petycji

Historia walki mieszkańców Bystrego o bezpieczną infrastrukturę jest długa i dobrze udokumentowana (dokumenty do wglądu u autora).

2016 rok — pierwsze petycje mieszkańców wsi Bystre trafiają do Starostwa Powiatowego w Oleśnicy. Mieszkańcy apelują o „wykonanie drogi dla pieszych o długości 1 km" przy ulicy Południowej. Piszą o dzieciach wracających ze szkoły, o braku pobocza, o rozpędzonych samochodach wjeżdżających do rowu. Odpowiedzi brak lub są nieprzekonujące — w kolejnych latach petycje są ponawiane.

2017 rok — kolejna petycja, tym razem z żalem, że poprzedni Starosta „nie odpowiadał na nie ostatnio, przez co czujemy się jako mieszkańcy powiatu oleśnickiego zlekceważeni i bezradni". Mieszkańcy informują o zapewnieniu Wójta Gminy Oleśnica, że uwzględni dofinansowanie inwestycji w planach budżetowych — pod warunkiem, że powiat przeprowadzi inwestycję. Warunek nigdy nie zostaje spełniony.

2018 rok — nowa petycja, nowy Starosta, to samo żądanie. Bez rezultatu. Powrót do domu po zmroku grozi utratą życia.
2021 rok — kolejna petycja do Starosty Sławomira Kapicy z prośbą o uwzględnienie środków na budowę chodnika w planach na rok 2022. Mieszkańcy wskazują na „ostatnie zdarzenie potrącenia rowerzystki na ulicy Południowej" jako dowód realnego zagrożenia. Zaznaczają, że Wójt gminy Oleśnica, Marcin Kasina, popiera petycję i zapewnia 50% udział w inwestycji. Mimo to chodnik nie powstaje.

Styczeń 2025 rok — Piotr Dziubina, były sołtys Bystrego, składa kolejną petycję — tym razem znacznie obszerniejszą. Nie prosi już tylko o chodnik, lecz o ścieżkę pieszo-rowerową wzdłuż całej drogi powiatowej nr 1467D, od znaku D-42 w Bystrym aż do dworca PKP w Oleśnicy. Do petycji dołączone są listy poparcia od przedstawicieli firm oraz instytucji, które mieszczą się przy ul. Południowej m.in. GKN Driveline Polska, NSZZ „Solidarność" (oddziały zakładowy i regionalny), Związku Zawodowego Metalowcy, firm Dussmann, Hunters, ManpowerGroup, Smart Work i Fuchs Oil Corporation.

Wypadek, który zmienił narrację

W dokumentach pojawia się konkretna, wstrząsająca historia. W kwietniu 2023 roku pracownica firmy Dussmann Polska, Pani Ewa (lat 51), wracając rowerem do domu po pracy przy ul. Południowej, upadła z jezdni na chodnik, aby uniknąć „zepchnięcia" przez duży pojazd ciężarowy. Doznała skomplikowanego złamania ręki w wielu miejscach. Rehabilitacja trwała pół roku. Do dziś ma problemy ze sprawnością tej ręki. Kierownik obiektów Dussmann, pisze wprost: „Czy musi wydarzyć się jakaś tragedia, oby nigdy, żeby znów powiedzieć: mądry Polak po szkodzie".

Komenda Powiatowa Policji w Oleśnicy już w 2020 roku wystosowała wniosek do Zarządu Dróg Powiatowych o wybudowanie ciągu pieszo-rowerowego wzdłuż ul. Południowej. Bezskutecznie.

Odpowiedzi urzędowe: uprzejme i bezskuteczne

W odpowiedzi na petycję z 2025 roku:

• Zarząd Dróg Powiatowych (czerwiec 2025) informuje, że „przewidywana kwota zadania budowy ścieżki pieszo-rowerowej wzdłuż ul. Południowej przekracza możliwości finansowe powiatu i nie pozwala na samodzielne wykonanie inwestycji bez wsparcia ze środków zewnętrznych". ZDP zarządza ok. 500 km dróg, a „kolejność planowanych inwestycji uzależniona jest między innymi od stanu technicznego istniejących dróg oraz bezpieczeństwa ruchu drogowego".

• Rada Gminy Oleśnica (czerwiec 2025) odpowiada przez swojego Przewodniczącego, że „Gmina Oleśnica jest zainteresowana powstaniem ścieżki pieszo-rowerowej wzdłuż ulicy Południowej w Oleśnicy", ale „wszelkie szczegóły w sprawie, w tym partycypowanie finansowe Gminy Oleśnica, będą uzależnione od uzgodnień zawartych w porozumieniach podpisanych ze Starostwem Powiatowym w Oleśnicy".

Wójt Gminy Oleśnica w odpowiedzi na wniosek o informację publiczną precyzuje mechanizm: decyzja o inwestycji należy do Starosty. Gmina może złożyć wniosek i ewentualnie uchwalić dotację celową — ale tylko jeśli Powiat najpierw zdecyduje się na realizację. Koło się zamyka.

Bystre Osada a plan inwestycyjny Powiatu na rok 2026
Plan wydatków majątkowych Powiatu Oleśnickiego na 2026 rok (załącznik do Uchwały Rady Powiatu z 22 grudnia 2025 r.) obejmuje łącznie ponad 18,8 mln złotych wydatków inwestycyjnych. Na liście 37 pozycji znajdują się: przebudowy dróg, modernizacje szkół i obiektów sportowych, zakupy samochodów, systemy informatyczne, remonty parkingów, termomodernizacje.

Ścieżki pieszo-rowerowej wzdłuż drogi nr 1467D nie ma na tej liście.

Wśród inwestycji drogowych realizowanych przez Zarząd Dróg Powiatowych w Oleśnicy w 2026 roku figurują m.in. przebudowa drogi nr 1455D (Kolonia Strzelce-Bartków-Białe Błoto-Malerzów), przebudowa mostu w ciągu drogi powiatowej nr 1460D w Dziadowej Kłodzie (wraz z odcinkowym remontem drogi), Zarurowienie rowu przy drodze powiatowej nr 1490D w miejscowości Bukowina Sycowska (czytaj: inwestycja pod budowę drogi dla pieszych). Powstanie drogi dla pieszych wzdłuż drogi o największym natężeniu ruchu (wśród dróg powiatowych nieposiadających chodnika) nie znalazło się na liście planów inwestycyjnych Starostwa Powiatowego w Oleśnicy.

Ziemia niczyja

Osada, z definicji, powinna zapewniać mieszkańcom „warunki niezbędne do prowadzenia przyjętego przez tę grupę ludzką trybu i poziomu życia". Tymczasem Bystre Osada przez niemal dekadę funkcjonuje w szczelinie między: droga jest powiatowa, więc Gmina nie może samodzielnie budować chodnika. Powiat nie ma środków bez zewnętrznego dofinansowania. Dofinansowanie wymaga wspólnego wniosku. Wspólny wniosek wymaga porozumienia. Porozumienie — woli politycznej.

Dzieci wracające ze szkoły po zmroku chodzą po jezdni. Autor złożył w czerwcu 2025 roku dodatkowy wniosek — tym razem o wprowadzenie ograniczenia tonażu na drodze 1467D dla pojazdów powyżej 3,5 tony. Skoro ścieżka nie powstaje, może przynajmniej mniej ciężarówek będzie niszczyć drogę i zagrażać pieszym.

Odpowiedź jest jednoznaczna: ZDP nie wprowadzi ograniczenia, bo nie ma gdzie przekierować ruchu pojazdów ciężarowych, jadących w kierunku Jelcza-Laskowic.

Tymczasem nowe domy przy ul. Południowej i w okolicy wciąż powstają w ilości hurtowej. Osiedle się rozbudowuje. Liczba mieszkańców rośnie. Ruch na drodze rośnie. Lista podpisanych pod kolejnymi petycjami rośnie. Tylko chodnik nie rośnie.

P.S. dla zadania: Budowa ścieżki pieszo - rowerowej na drodze powiatowej nr 1467D od Oleśnicy ul . Południowej w kierunku Ligoty Wielkiej – etap I powstał Program funkcjonalno-użytkowy oraz Koncepcja programowo-przestrzenna
grafika - propozycja przebiegu ścieżki-pieszo rowerowej

Piotr Dziubina



* * *

rd